Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Witolda Lutosławskiego w Nysie jest drugą co do wielkości szkołą artystyczną województwa opolskiego. Ma swoją siedzibę we wczesnobarokowym budynku (XVII w.) po dawnym jezuickim seminarium św. Anny.  Szkoła prowadzona jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a bezpośredni nadzór pedagogiczny sprawuje Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie. Kształcenie w I stopniu rozwija zdolności muzyczne, natomiast szkoła II stopnia przygotowuje do wykonywania zawodu muzyka, a absolwentom daje możliwość ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe na Akademiach Muzycznych w Polsce i za granicą. Nauka trwa 4 lub 6 lat - w zależności od wieku ucznia i cyklu kształcenia (wydziału).

 

I stopień obejmuje następujące cykle:

 

- cykl 6-letni

- cykl 4-letni

 

W szkole II stopnia uczniowie kształcą się w dwóch specjalnościach:

 

- instrumentalistyka (6-lat),

- wokalistyka (4 lata).

 

Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia realizuje następujące cele i zadania:

 

- daje podstawy wykształcenia muzycznego,

- rozbudza i rozwija podstawowe zdolności muzyczne,

- przygotowuje wrażliwych i świadomych odbiorców sztuki,

- przygotowuje najzdolniejszych uczniów do dalszego kształcenia.

 

Państwowa Szkoła Muzyczna II stopnia natomiast:

 

- umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje

 w zawodzie muzyk po zdaniu egzaminu dyplomowego.

- rozwija zdolności i umiejętności w stopniu pozwalającym

na czynną zawodową działalność w określonej specjalności,

- przygotowuje do aktywnej działalności na rzecz kultury w środowisku lokalnym,

- daje możliwość ubiegania się o przyjęcie do akademii muzycznych.

 

Szkoła realizuje cele, o których mowa wyżej poprzez:

 

- prowadzenie zajęć praktycznych i teoretycznych w zakresie przedmiotów 

objętych planem nauczania,

- organizowanie imprez prezentujących osiągnięcia uczniów 

(audycje, koncerty, przeglądy, konkursy),

- uczestniczenie w przesłuchaniach, festiwalach, konkursach regionalnych, 

ogólnopolskich i międzynarodowych,

- współdziałanie z samorządem lokalnym w rozwijaniu 

działalności kulturalnej środowiska.

 

W Nysie obie szkoły stanowią zespół, 

którego aktualnym dyrektorem - jest Janusz Dąbrowski

 

Podstawową działalnością Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Witolda Lutosławskiego w Nysie jest kształcenie muzyczne młodzieży, głównie nauka gry na wybranych instrumentach oraz nauka śpiewu. Najzdolniejsi uczniowie biorą aktywny udział w życiu kulturalnym szkoły, miasta, gminy i  powiatu. Bardzo często również występują z koncertami na terenie całego kraju i za granicą. Tradycją stały się styczniowe Koncerty Noworoczne w Muzeum w Nysie, na których prezentowana jest muzyka kolędowa i karnawałowa w wykonaniu zespołów szkolnych m.in. Chóru Dziecięcego pod dyrekcją Urszuli Górskiej (do 2004 r.) oraz Izabeli Gach, Chóru Mieszanego pod dyrekcją Stanisława Kosza, Dziecięcej Orkiestry Smyczkowej pod kierunkiem Małgorzaty Sławińskiej-Pilarz, Orkiestry Kameralnej pod dyrekcją Janusza Gajownika (do 2016 r.) i Krzysztofa Sali oraz Big-Bandu Henryka Weznera. Koncerty te przez wiele lat włączone były do Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Również tzw. Koncerty Półroczne oraz Końcoworoczne w wykonaniu uczniów szkoły na stałe wrosły w kalendarz imprez artystycznych miasta. Młodzi muzycy prezentują swoje umiejętności podczas licznych inauguracji wystaw plastycznych. Uświetniają również imprezy organizowane z okazji świąt państwowych zarówno przez Urząd Miejski, jak i Starostwo Powiatowe. Szkoła aktywnie włączała się w organizację DNIA HERBOWEGO Powiatu. Rokrocznie w kościołach miasta odbywają się koncerty muzyki oratoryjnej, włączone od kilkunastu lat w ramy Festiwalu: "Muzyka w zabytkowych kościołach i wnętrzach Księstwa Nyskiegho", na których w wykonaniu solistów, Chóru Mieszanego i Orkiestry Kameralnej miłośnicy muzyki mogą usłyszeć m.in. największe dzieła wokalno-instrumentalne W.A. Mozarta. Wizytówką Szkoły jest również Big-Band prowadzony od wielu lat przez Henryka Weznera. W sierpniu 2000 r. zespół koncertował na I Światowym Zjeździe Nysan, w 2001 odbył podróż koncertową do Jeny (Niemcy), w 2003 r. wystąpił w Rouen i Le Havre (Francja) - między innymi przez tydzień koncertował na "Darze Młodzieży", w 2008 z powodzeniem koncertował na Festiwalu Młodzieżowym w Bad Arolsen (Niemcy). Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Witolda Lutosławskiego w Nysie może poszczycić się wieloma sukcesami swoich uczniów na konkursach i przesłuchaniach krajowych i zagranicznych.

 

Od 2000 r. szkoła organizuje  WAKACYJNY KURS BIG BANDÓW. Kolejną inicjatywą PSM I i II stopnia w Nysie jest Festiwal: "MUZYKA W ZABYTKOWYCH WNĘTRZACH I KOŚCIOŁACH KSIĘSTWA NYSKIEGO". Od wielu lat Szkoła współtworzy Festiwal. Głównym organizatorem jest działające przy PSM Nysa Stowarzyszenie "Pro Schola Musica".

 

Grupa uczniów nyskiej szkoły muzycznej była zaproszona do współpracy z Międzynarodową Młodzieżową Orkiestrą Symfoniczną (YMISO) z siedzibą w Trieście. Podczas  wyjazdów orkiestra odwiedziła takie kraje jak: Niemcy, Austria, Włochy, Słowenia, Czechy, Węgry, Białoruś. Koncerty uświetniały m.in. tak ważne imprezy międzynarodowe jak Spotkanie Premierów państw europejskich. Należy podkreślić fakt, że uczestnikami z Polski byli głownie uczniowie PSM I i II stopnia w Nysie, a  również z Opola i Katowic. Opiekę nad grupą młodzieży oraz koordynatorem organizacyjnym była Pani Beata Toczek. W lipcu 2001 roku orkiestra YMISO zawitała do Polski i wystąpiła na koncertach w Nysie i w Opolu. Rok 2002 to kolejne zgrupowania i koncerty tej orkiestry w Europie z udziałem młodych nyskich instrumentalistów. Ponowna wizyta w Polsce miała miejsce w listopadzie 2003 roku. Po zgrupowaniu w Jarnołtówku i w Nysie zespół wystąpił w Warszawie, uświetniając konferencję szefów rządów państw europejskich.

 

PSM I i II stopnia w Nysie jest również organizatorem imprez o zasięgu regionalnym i ponadregionalnym, w których udział biorą uczniowie i pedagodzy ze szkół muzycznych całego regionu:

 

- Międzyszkolny Konkurs Solfeżu dla uczniów szkół muzycznych I stopnia,

- Konkurs "Turniej Młodych Skrzypków" dla uczniów szkół muzycznych I stopnia,

- Nyski Konkurs Perkusyjny dla uczniów szkół muzycznych I stop[nia regionu opolskiego.

Tak aktywna działalność Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Witolda Lutosławskiego w Nysie jest możliwa dzięki ogromnemu zaangażowaniu całej społeczności szkolnej, wybitnych pedagogów, uczniów i ich rodziców. Niebagatelna też jest współpraca z Urzędem Miejskim w  Nysie, który wiele inicjatyw wspiera pomocą finansową. Najważniejszym jest przy tym fakt, że to, co robimy jest potrzebne i dostrzegane przez całe środowisko. Najznamienitszym dowodem uznania dla pracy pedagogów i uczniów szkoły jest uhonorowanie Szkoły statuetką "NYSKIEGO TRYTONA" w kategorii "Promocja miasta i gminy Nysa" (2002). W 2011 roku Szkoła została uhonorowana Honorowym Orderem Zasług Dla Powiatu Nyskiego. W 2018 roku młoda pianistka Anna Urzędowska (klasa V cyklu sześcioletniego) została laureatką "Małego Trytona Nyskiego".